Verslagen


Tuigcursus
Op vrijdagavonden 4 maart en 11 maart organiseerden JongKFPS en Vereniging het Friese Tuigpaard gezamenlijk voor de eerste keer een tuigcursus. De cursus werd gehouden onder leiding van Udo de Haan bij Stoeterij het Swarte Paert te Hemrik.

Samen met een gasttrainer werden de ins en outs van de tuigsport gedeeld met het enthousiaste publiek. Op de eerste avond was Ria Hettinga de gasttrainster. Ria Hettinga is vooral bekend als ervaren menster en deze avond stond dan ook in het teken van de verzorging en basisopleiding van een tuigpaard. Tijdens het theorie gedeelte werden diverse onderwerpen behandeld van voeding, huisvesting, hoefbeslag tot wanneer de veearts te bellen bij koliek. Zowel Udo, Ria als het publiek kwamen tot de conclusie dat er in de jaren veel is veranderd en ondanks de verschillen in trainingsbenadering, ervaring met de jaren komt.

Na het stukje theorie werd het tijd om de paarden in te spannen. Als eerste kwam Ria in de baan met Hiltsje fan ‘e Gaestdyk (v. Ulke). Ria demonstreerde dat ze het belangrijk vindt de paarden te leren sluiten, Ria doet dit meestal vanuit de stap. Ook liet zij zien hoe zij een begin maakt met de training van tuigpaarden.

Toen was het tijd voor een pauze, waarna Udo Christiaan P.J. (v. Andries) inspande. Een heel ander type paard. Het grote aandachtspunt voor dit paard is de aanspanning in de bovenlijn. Door zijn iets weke rug heeft Christiaan snel de neiging het front er iets op te drukken, daarom wisselt Udo de hoofd-hals houding van Christiaan af. Tijdens de demonstratie was er volop mogelijkheid om vragen te stellen en daar werd dan ook dankbaar gebruik van gemaakt.

Tijdens de tweede avond was Harry van Middelaar bereid gevonden om als gasttrainer op te treden. Harry van Middelaar runt in het dagelijks leven de HBC stal in Boijl, waar diverse spring– en tuigpaard dekhengsten gestationeerd staan. Harry heeft veel ervaring met het trainen van KWPN- tuigpaarden. Na wederom een theorie gedeelte, waarin de diverse trainingsvisies en ook de verschillen tussen KWPN-tuigpaarden en Friezen onder de aandacht kwamen, liet Harry de merrie Gardenia aan de hand zien. Harry traint de paarden naast het longeren en het werk voor de wagen ook vaak aan de hand. De paarden moeten los zijn in de rug en lendenen om goed te presteren.

Na het werken aan de hand kwam Udo in de baan met een tweespan. Een van de bruikbare tips bij het samen stellen van een span, is dat de paarden niet geheel gelijk in beweging hoeven te zijn, als er maar een van de paarden het vermogen heeft zijn beweging aan te passen. Het span maakte plaats voor Harry met de merrie Gardenia voor de wagen, waarmee hij liet zijn hoe hij traint voor de wagen. Beide avonden zijn goed bezocht en de cursus werd goed ontvangen.

JongKFPS op bezoek bij de Egberdina Hoeve.
Zaterdag 31 oktober was een enthousiaste groep van 25 JongKFPS’ers te gast bij de Egberdina Hoeve te Nijeveen. De Egberdina Hoeve is de stal van Jan en Susan Bouwman, waar zij de paarden in diverse disciplines trainen, ook is het de thuisbasis van dekhengst Tjaarda 483. Daarnaast worden er jaarlijks meerdere veulens gefokt. De middag stond in het teken van het combineren van de dressuur –en tuigsport en hoe jonge paarden daarin op te leiden. Tijdens het de middag was er volop ruimte voor het stellen van vragen en hier maakte de JongKFPS’ers dankbaar gebruik van.

Na een hartelijke ontvangst begon het programma. Als eerste had Susan een 4-jarige sterhengst Egberdina’s Lodewijk (Maurus x Sytse) ingespannen. Met deze jonge hengst liet zij de JongKFPS’ers zien hoe ze met de training voor de wagen en richting de tuigsport begint. Een paard moet onder verschillende omstandigheden leren luisteren, daarom krijgen de jonge paarden schriktraining om zich goed voor te bereiden op het geluid en de drukte op de concoursen. Het behoud van de paarden is ook zeer belangrijk, Susan liet zien dat zij heel bewust van bocht naar bocht rijdt en het paard iets terug neemt in de hoek, om zo aantikken te voorkomen. Na de aanspanning kwam de fraaie Marieke van de Egberdina Hoeve(Norbert x Jasper) los in de baan. Deze 3-jarige merrie liet zien welke bewegingen Jan en Susan graag zien bij een toekomstig sportpaard.

Toen was het de beurt aan Egberdina’s Arwyn (Doaitsen x Ulbert), deze nu 7-jarige ruin is zeker geen onbekende in de tuigsport. Een van de successen in 2015 was het winnen van de Provinsje Fryslan-prijs. Susan stelde Arwyn aangespannen voor en liet zien hoe zij met een verder opgeleid paard traint. Afwisseling in de training is daarbij erg belangrijk. In het tuigseizoen worden de paarden afwisselend onder het zadel en voor de wagen getraind, ook trainen ze de paarden aan de longe in het water.

Daarna verzamelde de groep zich aan de weg waar Jan Tjaarda 483 (Time x Lolke) voorbracht met de fiets. Na vele overwinningen in de tuigsport brengt Susan Tjaarda op het moment uit in de klasse ZZ-Zwaar dressuur. Tjaarda voorheen bekend als Tjardo V. is in 2014 goedgekeurd als dekhengst op basis van zijn sportresultaten.

Het laatste paard werd door Susan onder het zadel gereden. De 11-jarige sterhengst Minne van de Egberdina Hoeve (Beart x Fêde) wordt door Susan op Inter I niveau uitgebracht in de dressuur en in de Limietklasse in het tuig. Een leuk detail is dat door toeval het tuigtalent van Minne werd ontdekt. De Egberdina Hoeve zou een shownummer verzorgen en een van de paarden kon onverhoopt niet deelnemen, toen werd dressuurpaard Minne ingespannen en dat deed hij niet onverdienstelijk. Susan geeft aan alle paarden die in beide disciplines worden uitgebracht zeer veel lol beleven aan het tuigen, dit merkt zij ook in de dressuur. Zodra ze de diagonaal op rijdt en de paarden wordt gevraagd in uitgestrekte draf te vertrekken, oortjes naar voren en gaan!

Na een rondleiding over het terrein was het tijd voor een afsluitend drankje, waar er nog even in de kantine gezellig kon worden nagepraat.
JongKFPS kijkt terug op een leerzame en geslaagde middag en wil nogmaals Jan en Susan en het team van de Egberdina Hoeve bedanken voor hun gastvrijheid.

JongKFPS en JongKWPN samen op bezoek bij het Animal Embryo Centre.
Zaterdag 27 juni kwam de gemengde groep in het Limburgse Maria-Hoop bij een om alles te zien en te horen over embryotransplantatie, ICSI en om een aantal genetische toppaarden voorgeschoteld te krijgen.
Een van de eerste paarden die werd getoond was de Friese model-preferente merrie Oelkjen (v. Tamme). Daarna werden diverse genetisch zeer interessante springgefokte paarden getoond waaronder Telysette K, de volle zus van Big Star, werd van stal gehaald evenals Krista (v.Polydor), de moeder van Grand Prix-winnaar Taloubet Z (v.Galoubet) van Christian Ahlmann.
Naast Oelkjen en de KWPN-merries staan er op het Animal Embryo Centre diverse rassen, waaronder ook veel Arabieren. Ton Vullers is een man met een open vizier, altijd op zoek naar het beste wereldwijd. Dat heeft er niet alleen toe geleid dat de allernieuwste technieken steevast vanuit Maria-Hoop kunnen worden toegepast in de fokkerij, maar ook dat ’s werelds beste bloedlijnen hier worden samengebracht.
“Wanneer je je gaat beperken tot het bloed binnen de eigen landsgrenzen, verlies je. De fokkerij is veel breder dan dat en je moet vooraan lopen om vooruit te gaan in de fokkerij. Het is daarom ook een advies aan de jonge fokkers om niet ‘rondom de kerk’ te denken, maar met een open blik te proberen de beste genen in te zetten voor de fokkerij.”

Ook tijdens dit bedrijfsbezoek gingen de drukke werkzaamheden op het Animal Embryo Centre gewoon door.
Met jaarlijks zo’n 700 embryospoelingen per jaar is het bedrijf een toonaangevende speler in de markt. Sinds dit jaar wordt ook de ICSI-techniek aangeboden, bij het aan de overkant gevestigde Equine Fertility Centre.
Ook hier werd de groep rondgeleid, met uitgebreide uitleg over de techniek, de mogelijkheden en werkwijze. Inclusief een kijkje in het laboratorium. Het aanbieden van ICSI is een vooruitstrevende, maar logische vervolgstap voor Ton Vullers.
Al in 1979 begon hij met embryotransplantatie bij koeien, en in 1990 zijn er voor het eerst eicellen gewonnen en daarmee de eerste IVF-kalveren geboren. “De stap naar de paarden was voor ons heel logisch, maar het blijkt een hele moeilijke.
Wereldwijd wordt ICSI bij paarden zeer beperkt toegepast, onder andere in Texas en Colorado”, vertelt Vullers. “We hebben veel voordeel van onze ervaringen met het rundvee, hoewel het bij de paarden vele malen complexer is gebleken.” Vorig jaar werden er al twaalf merries drachtig via ICSI, waarvan de eerste veulens konden worden getoond. Ook is er via ICSI al een veulen geboren uit een reeds overleden merrie, waarvan vlak voor het overlijden nog eitjes gewonnen konden worden. Een ICSI-behandeling is kostbaar en daarom bedoeld voor een selecte groep paarden. “Het heeft geen zin om ICSI toe te passen bij merries en hengsten die genetisch niet waardevol zijn. Je moet het doen op basis van medische indicatie, dus bijvoorbeeld bij een hengst met slecht sperma of een merrie met vruchtbaarheids- of gezondheidsproblemen. Dankzij deze techniek hoeft niet alle genetische waarde verloren te gaan en dat is een gunstige ontwikkeling voor de fokkerij”, legt Vullers uit.

De afkorting ICSI staat voor ‘intracytoplasmic sperm injection’. Bij normale embryotransplantatie ontstaat het embryo na inseminatie van de merrie en dit embryo wordt zeven tot acht dagen na de ovulatie uit de baarmoeder gespoeld en vervolgens in een ontvangstmerrie geplaatst. Bij een ICSI-behandeling worden eicellen gewonnen uit de eierstok van de merrie tijdens een Ovum Pick Up-behandeling (OPU). Tijdens deze OPU worden eicellen verkregen uit zowel grote, rijpe follikels als uit kleine, niet rijpe follikels. Deze eicellen ondergaan in het laboratorium een laatste rijpingsfase. Vervolgens worden de eicellen bevrucht door middel van de ICSI-techniek: het injecteren van één zaadcel in de eicel. Na de ICSI worden de bevruchte eicellen een aantal dagen gevolgd om hun ontwikkeling tot embryo te volgen. Na ongeveer een week wordt het ‘blastocyst’- stadium bereikt en vindt de transplantatie in een draagmerrie plaats. Er is volop ruimte tot het stellen van vragen en daar wordt graag gebruik van gemaakt door de jonge fokkerij-geïnteresseerden. Zo rijst bij een van hen de vraag of het nadelen heeft voor een veulen wanneer hij of zij bij een draagmoeder wordt geboren. “Dat is een hele logische vraag. Uit uitvoerig onderzoek in Argentinië en Brazilië, waar vooral bij de polo-paarden veel gebruik wordt gemaakt van embryotransplantatie, is gebleken dat er geen significante verschillen zijn voor een veulen. Mits het veulen in een groep loopt, zodat de rest van de groep ook als voorbeeld kan dienen en het veulen kan opvoeden waar nodig. Wanneer een veulen alleen met de draagmoeder loopt, kunnen er wel wat verschillen ontstaan. Wij selecteren streng op de draagmoeders en werken alleen met warmbloedmerries, waardoor de verschillen tussen de donor- en de draagmoeder nooit heel groot zullen zijn.” En daarmee kwam er een einde aan wederom een leerzame bijeenkomst, met een aanstekelijk enthousiaste en gedreven gastheer.

JongKFPS zoekt het ‘hogerop’
Wanneer je je paard binnen Nederland verkocht wordt gaat het meestal vrij gemakkelijk. Het paard wordt op de trailer gezet en naar zijn nieuwe thuis gebracht. Wanneer de bestemming het buitenland betreft wordt het een ander verhaal en zal er soms uitgeweken moeten worden naar andere vervoersmogelijkheden. Jaarlijks vervoert AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo 10.000 paarden per vliegtuig naar landen over de gehele wereld. JongKFPS nam op zaterdag 31 januari een kijkje bij de luchvrachtvervoerder en liet zich door Raymond Tilburg uitgebreid voorlichten over het paardentransport per vliegtuig.
De vlucht naar New York staat vandaag gepland om 18.15 uur. Vijf uur van te voren worden de paarden bij het AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo Dierenhotel op Schiphol aangeleverd en in hun stal geplaatst, een vliegstal waarin twee of drie paarden zij aan zij kunnen staan. Er is nu ruim voldoende tijd om alle paarden in de stallen te zetten en te kijken of ze rustig blijven. Paarden die in paniek raken worden aanvankelijk tussen twee kalme paarden geplaatst. Mocht blijken dat het paard door de paniek te veel energie verspilt vóór de vlucht wordt hij tijdelijk in een gewone paardenbox in het dierenhotel gezet. Tijdens het vervoer naar het vliegtuig toe gaan alle doeken van de container dicht zodat de paarden zo weinig mogelijk stress ervaren. De dekens die de aangeleverde paarden op hebben gaan af omdat de temperatuur in de stal tijdens het wachten behoorlijk kan oplopen. Eenmaal in het vliegtuig gaan de doeken omhoog en staan ze in een geconditioneerde vrachtgedeelte waar de temperatuur aangenaam is voor de paarden. Ook Olympische paarden gaan op deze manier met het vliegtuig. Veulentjes reizen met maximaal vijf in een vliegstal.

AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo
De voorbereiding voor een vliegtuigtransport wordt bijna altijd door een gespecialiseerde vrachtagent (tussenpersoon) gedaan. Indien nodig regelt deze de quarantaineperiode, de gezondheidsverklaring en de vlucht. AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo verzorgt het laatste deel, het daadwerkelijke transport per vliegtuig. Ze zijn in Nederland de grootste paardenvervoerder per vliegtuig en vliegen 6 dagen in de week paarden naar bestemmingen over de hele wereld, in totaal 10.000 paarden per jaar. Veelal levert de agent of verkoper een groom die meegaat op transport maar KLM beschikt zelf ook over een groep ‘Stand by’ grooms die ervaren zijn met paarden en mee kunnen vliegen. De meeste dierenstewards en medewerkers werken al jaren bij AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo en hebben daar ervaring opgedaan in het werken met paarden en zijn dus zeer kundig in het vervoeren en begeleiden van paarden. Wanneer er een beroep gedaan wordt op uitzendkrachten zijn het altijd mensen met een opleiding dierverzorging. Tijdens de rondleiding blijken er voor alle soorten dieren en situaties aparte ruimtes te zijn. Als de papieren niet in orde zijn, wat sporadisch gebeurt, wordt het paard apart gezet in de aanhoudingsruimte tot de papieren in orde zijn. Dit kan zijn als papieren onjuist ingevuld zijn of zelfs ontbreken. De aanhoudingsruimte is er tevens voor paarden die op doorreis zijn en niet met Nederlandse paarden in contact mogen komen of als een paard ziekteverschijnselen vertoont waar een dierenarts voor wordt opgeroepen alvorens het dier verder mag reizen.

Geen extra stress
Het paard ervaart tijdens het gehele transport drie stressmomenten. Bij het in de stal plaatsen, tijdens het opstijgen wanneer de motoren starten en aanzetten om vaart te maken en gedurende het landen wanneer de motoren in reverse gaan. In de afgelopen jaren zijn er onderzoeken gedaan naar het stressniveau bij de paarden op verschillende momenten in het gehele transport. Vliegen blijkt naast de hier genoemde stressmomenten geen extra stress te veroorzaken ten opzichte van vervoer per trailer of vrachtwagen. Windstoten en turbulentie worden opgevangen door speciale onderstellen onder de containers waardoor de paarden stabiel in hun stal de reis vervolgen. Het liefst heeft AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo tijdens het opstijgen en landen in iedere stal een groom die de paarden kalmeert. Kalmerende injecties of pasta’s worden niet gebruikt. ´Je houdt de paarden in de gaten, kalmeert ze en zorgt dat ze regelmatig water krijgen en onbeperkt kuilvoer hebben,´ vertelt JongKFPS-er Wendy Dijkstra. Wendy vloog een paar jaar geleden als groom mee naar Amerika. ´En er is altijd een gespecialiseerde dierensteward mee die kan handelen zodra blijkt dat een paard zich niet goed voelt.´

Friezen in het vliegtuig
Een behoorlijk deel van de paarden die AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo vervoerd zijn van het Friese ras. De laatste tijd vliegen ze vooral naar Mexico en Los Angeles. ‘De Friezen zijn fijne dieren om mee te werken. Ze zijn vaak kalm en rustig, laten het allemaal wel wat over zich heen komen en stappen makkelijk de stallen in. Ook tijdens de reis zijn ze een stuk rustiger dan veel andere paarden die we vervoeren’ aldus één van de medewerkers. ‘Natuurlijk zijn er wel eens onrustige momenten maar het zijn fijne paarden om mee op reis te hebben.’

Raymond Tilburg
Raymond Tilburg heeft Dierwetenschappen gestudeerd aan de Universiteit in Wageningen en is verantwoordelijk voor de operationele integriteit van het dierenvervoer van AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo. Het komt er op neer dat hij verantwoordelijk is voor de wereldwijde afhandeling van dieren. Op Schiphol is hij namens AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo contactpersoon voor de autoriteiten; hij heeft regelmatig overleg met de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit) en de Douane op Schiphol.

Omdat AIR FRANCE KLM MARTNAIR Cargo dierenwelzijn erg belangrijk vindt, zit Tilburg namens de luchtvrachtvervoerder ook in het bestuur van de Animal Transportation Association (ATA). De ATA is een internationale non-profit organisatie die gewijd is aan het bevorderen van een veilige en humane behandeling en transport van dieren (door de lucht, over het water, via het spoor en over de weg). Namens de ATA en AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo heeft hij zich het afgelopen jaar ook bezig mogen houden met het ontwikkelen van de “Practical Guidelines to Assess Fitness for Transport of Equidae”, een belangrijk naslagwerk dat tot stand gekomen is door een goede samenwerking van de industrie en (paarden)welzijnsorganisaties. Een van de hulpmiddelen bij het vervoer van dieren door de lucht zijn de voorschriften uit de IATA Live Animals Regulations. Omdat Raymond Tilburg het belangrijk vindt ook een stem te hebben in deze voorschriften heeft hij namens AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo zitting in de Live Animals & Perishable Board van de IATA (samen met 10 andere member airlines).

Optimaal trainen van het Friese paard
Zaterdag 18 oktober organiseerde JongKFPS in samenwerking met Carolien Munsters en Hergen van Hall de clinic ‘Optimaal trainen van het Friese paard’. Deze clinic vond plaats bij Stoeterij het Swarte Paert te Hemrik.
Na de koffie, thee en Friese koeken begon het programma met een lezing van Carolien Munsters(MSc, PhD).
Carolien is gepromoveerd in de sportfysiologie van het paard aan de faculteit Diergeneeskunde, Universiteit Utrecht. Met haar bedrijf Moxie Sport Analysis & Coaching begeleidt ze onder andere het Olympisch Eventing team, diverse Grand Prix ruiters en andere kaderleden.
Zij gebruikt hiervoor diverse innovatieve meettechnieken, zoals hartslagmeters, om op deze manier zowel fysiek als visueel de individuele kritische prestatiefactoren te analyseren en te bepalen.
Ook was zij in 2011 betrokken bij een onderzoek naar het uithoudingsvermogen van het Friese paard.

Carolien vertelde de aanwezige JongKFPS’ers over de sportfysiologie van het paard. Wat het verschil is tussen kracht -en duurtraining voor een paard en hoe je een training zou moeten indelen.
Dat je jezelf moet afvragen of je wel traint wat je wil trainen. Ook ging zij in op de verschillen tussen Friezen en andere warmbloed-paardenrassen.
Dat het belangrijk is om met een jonge Fries de training rustig op te bouwen, aangezien zij niet snel zullen laten merken dat de spieren verzuren.

Na de lezing verzorgde het Swarte Paert een heerlijke lunch. Toen deze was genuttigd, verplaatste de clinic zich naar de binnenbaan voor het praktijkgedeelte. Grand prix ruiter -en jurylid Hergen van Hall gaf les aan drie combinaties.
Hergen runt in het dagelijks leven samen met zijn partner Klaas Jan Feitsma dressuurstal Feitsma en van Hall. Hergen rijdt zowel Friezen als KWPN’ers. Hergen heeft diverse Friese dekhengsten gereden, onder andere Jesse 435 in de Lichte tour en is testruiter bij het verrichtingsonderzoek.
Drie JongKFPS-leden kregen de kans om mee te rijden met de clinic. Zowel de paarden als de amazones en menner droegen een hartslagmeter.
De hartslagen werden geprojecteerd op een scherm in de baan, Carolien gaf toelichting op deze metingen terwijl Hergen instructies aan de combinaties gaf.
Als eerste kwam Martha van de Meulen met haar Z2-startgerechtigde hengst Stal de Merskens Benke (v. Dries) in de baan. De hartslag van Benke gaf duidelijk aan wanneer hij de oefeningen moeilijker vond worden.
De tweede combinatie was Marga de Wolff, zij reed Quality Friesians Joppe een driejarige Fabe-zoon. Joppe was zes weken onder het zadel, ondanks dat hij zich overal braaf langs liet sturen, was er aan zijn hartslag enige spanning te zien. De laatste combinatie die baan mocht betreden was menner Erwin Pruim met de vijfjarige Flore M. (v. Loadewyk), Erwin start Flore in de klasse L mendressuur. In het begin was de spanning duidelijk te zien, later zakte de hartslag en kreeg Erwin tips om Flore meer aan het werk te zetten.

Al met al was het een leuke en leerzame middag voor de JongKFPS’ers.
JongKFPS wil hierbij nogmaals Stoeterij het Swarte Paert bedanken voor de hartelijke ontvangst en Carolien Munsters en Hergen van Hall voor deze interessante clinic.

Fokkersbezoek Demro Stables
Voor de leden uit het Zuiden dit keer een thuiswedstrijd, maar voor de leden uit het Noorden een lange rit. Het jaarlijkse fokkersbezoek stond op het programma.
JongKFPS bezocht de Demro Stabels te Mierlo. Waar Yvette en Demi van Nuys en John Raaijmakers klaarstonden om het bedrijf te presenteren.

Fokkerij
‘Wij fokken jaarlijks zo’n 25 veulens uit onze merries. Dit jaar zijn er 23 veulens geboren, voornamelijk van de hengsten Epke, Tsjalle, Thorben, Alwin en Bartele.
Wij proberen ieder jaar voor jonge hengsten te gaan, omdat dit gezien de goede moederlijnen interessant is voor de bezichtigingen’.

De Demro Stables heeft een aantal zeer goede fokmerries waaronder 8 model merries en 10 kroon merries. Dit aangevuld met een aantal eerste en tweede premie stermerries met een vol papier. Deze merries werden tijdens de rondleiding getoond.
Zowel in de stallen als in de bak. Allemaal royale merries met veel ras en sterke bewegingen. Bij ieder paard wordt door Yvette een plan gemaakt voor de aankomende jaren, om zo het hoogst haalbare per paard te bereiken.Op sport gebied evenals op keuringen.

Vroege veulens
Een groot aantal van deze merries stond al met een ‘groot’ veulen aan de voet, want de veulens komen bij de Demro Stables meestal vroeg in het jaar.
Daardoor waren de meeste ook alweer geïnsemineerd voor het seizoen van 2015. Tevens stonden er zo’n 10 draagmerries, die vruchten dragen van de eigen model of kroonmerries. Later in de middag werd er door de dierenarts een merrie gespoeld voor een embryo. Helaas was er geen embryo te vinden na het spoelen, dus kon het inbrengen van het embryo bij de draagmoeder niet getoond worden. Een lesje geschiedenis
Na de rondleiding was het tijd voor een heerlijke lunch en stond Andries Zandee alweer klaar om JongKFPS een lesje geschiedenis te geven.
Hij vertelde vol passie over Wessel, Nanno, Romke, allemaal hengsten die op de Faculteit Diergeneeskunde te Utrecht gestald zijn geweest en met Andries in de sport als keuringen gepresenteerd werden.

Zijn jarenlange ervaring in de fokkerij wilde hij graag aan JongKFPS overbrengen middels tips en discussies. Met de mogelijkheden die er nu zijn (zoals de testen voor dwergfactor en waterhoofd) is er nu voor fokkers zoveel meer informatie beschikbaar dan vroeger, hier moet gebruik gemaakt van worden! Aldus Zandee. Hier waren de JongKFPS-ers het mee eens en vervolgens kwam de discussie op gang of deze informatie over alle dekhengsten ook beschikbaar moet komen en wat voor gevolgen dit voor alle partijen zou hebben, maar het belangrijkste, wat is goed voor het ras. Want dat is waar Zandee voorop voor staat…’We moeten zuinig zijn op dit mooie ras en de informatie die er is zorgvuldig gebruiken.’